Benzophenone-3

Oxybenzone (Benzophenone-3) is het meest omstreden chemische zonnefilter: het wordt via de huid opgenomen, kan allergie geven en heeft in laboratoriumonderzoek hormonale effecten laten zien. Sinds 2023 heeft de EU de grenzen verlaagd.

Oxybenzone is een organisch uv-filter dat uv-straling opneemt en omzet in een beetje warmte. Het beschermt tegen UVB en een deel van UVA en helpt andere bestanddelen tegen afbraak door licht. Het is omstreden om drie redenen: het wordt aantoonbaar via de huid opgenomen, in laboratorium- en dieronderzoek zijn hormonale effecten gevonden bij blootstellingen die niet gelijk zijn aan normaal gebruik, en het is in verband gebracht met schade aan koraal. Bij Juliné zit het nog maar in een handvol producten; de meeste merken zijn ervan afgestapt.

Wat oxybenzone doet

• Beschermt tegen UVB en een deel van de UVA-straling en draagt bij aan de beschermingsfactor.
• Beschermt andere ingrediënten tegen afbraak door licht.
• Biedt alleen geen volledige breedspectrumbescherming.
• Kan irritatie, contactallergie en een fotoallergische reactie geven.
• Wordt via de huid opgenomen; opname op zich betekent nog geen schade, maar is de reden dat de EU de blootstelling heeft begrensd.

Wat de EU voorschrijft

Het EU-comité (SCCS) concludeerde in 2021 dat de eerdere grens van 6 procent niet in alle producten veilig was. Verordening 2022/1176, van kracht sinds juli 2023, verlaagde de limieten: maximaal 6 procent in gezichts-, hand- en lippenproducten en 2,2 procent in bodycrèmes en sprays; als beschermer van de formule (niet als filter) maximaal 0,5 procent (bijlage VI). Producten met meer dan 0,5 procent moeten vermelden: "Bevat Benzophenone-3".

Zo gebruik je het

• Zonnebrand ruim en gelijkmatig vóór de zon; elke twee uur opnieuw en na zwemmen, zweten of afdrogen.
• Combineert met andere toegelaten uv-filters; de geteste formule bepaalt de bescherming.
• Niet meer gebruiken na de houdbaarheidsdatum; sprays niet inademen en niet in het gezicht spuiten.

Voor wie wel en niet?

Wie geen gevoelige huid en geen zonnefilterallergie heeft, kan een toegelaten product gebruiken. Bij eczeem, een zeer gevoelige huid of een bekende fotoallergie is een product zonder oxybenzone beter; stop bij jeuk, blaasjes of uitslag na zon. Tijdens de zwangerschap is het niet verboden, maar wie de blootstelling uit voorzorg wil beperken, kiest een zonnebrand met andere filters, het liefst zinkoxide of titaandioxide. Goede zonbescherming blijft in de zwangerschap juist belangrijk.

Andere namen op het etiket

Op de ingrediëntenlijst staat het als Benzophenone-3 (oxybenzone, BP-3). Benzophenone-4 en benzofenon zelf zijn andere stoffen. De gangbare alternatieven zijn Octocrylene, Ethylhexyl Methoxycinnamate en de minerale filters Zinc Oxide en Titanium Dioxide; elk met een eigen pagina bij Juliné.

Wat vindt Juliné?

Oxybenzone staat bij ons op Let op, met risicoscore 3 én een aandachtsvlag: een product met oxybenzone wordt nooit Groen. De reden is de combinatie van opname via de huid, allergie, de hormoonvraag die het EU-comité serieus genoeg vond om de grenzen te verlagen, en de milieuschade. Dat is iets anders dan zeggen dat elk toegelaten product bewezen schadelijk is; het is de reden dat wij het apart markeren, en dat de meeste merken het inmiddels hebben vervangen.