Methylparaben

Parabenen zijn conserveermiddelen die een product beschermen tegen schimmel en bacteriën. De korte parabenen (methyl, ethyl) zijn goed onderzocht en veilig bevonden; de langere zijn in de EU sterk beperkt of verboden.

Een crème met water erin bederft zonder conserveermiddel binnen weken, en een bedorven crème is gevaarlijker dan welk conserveermiddel ook. Parabenen doen dat werk al sinds de jaren twintig: ze zijn goedkoop, werken in kleine hoeveelheden en geven zelden een allergie. Rond 2004 kwamen ze in opspraak door een Britse studie die parabenen aantrof in borsttumorweefsel; die studie toonde geen oorzaak aan en is nooit bevestigd, maar de naam bleef hangen. "Parabenvrij" op een verpakking is sindsdien een verkoopargument, geen veiligheidsmaat.

Wat parabenen doen

• Remmen de groei van bacteriën, gisten en schimmels in het product, zodat het na openen maandenlang veilig blijft.
• Werken al vanaf 0,1 tot 0,4 procent en beïnvloeden de textuur en geur niet.
• Veroorzaken zelden contactallergie; minder vaak dan de meeste vervangers, zoals methylisothiazolinone dat na het paraben-vermijden populair werd en juist veel allergie gaf.

Waar de discussie over gaat

Sommige parabenen lijken in laboratoriumproeven zwak op oestrogeen. Dat effect is duizenden malen zwakker dan dat van het lichaamseigen hormoon, en voor de korte parabenen (methyl- en ethylparaben) heeft het wetenschappelijk comité van de EU vastgesteld dat het bij de toegestane hoeveelheden geen rol speelt. Voor de langere parabenen (propyl- en butylparaben) was er wel onzekerheid; daarom heeft de EU die in 2014 sterk beperkt en de langste vormen verboden.

Wat de EU voorschrijft

Methyl- en ethylparaben zijn toegestaan tot 0,4 procent per stuk en 0,8 procent samen (bijlage V). Propyl- en butylparaben zijn beperkt tot 0,14 procent samen en verboden in producten die op de huid blijven in het luiergebied van kinderen onder drie jaar. Isopropyl-, isobutyl-, phenyl-, benzyl- en pentylparaben zijn sinds 2014 helemaal verboden.

Zo lees je het etiket

Parabenen herken je aan het woord paraben: Methylparaben, Ethylparaben, Propylparaben, Butylparaben. Ze staan altijd onderaan de lijst, want de hoeveelheid is klein. Zie je alleen methyl- en ethylparaben, dan is er weinig aan de hand. Wie parabenen toch liever vermijdt, kijkt wat ervoor in de plaats zit: Phenoxyethanol is de gebruikelijke vervanger en ook goed onderzocht.

Wat vindt Juliné?

Methyl- en ethylparaben staan bij ons op Let op, met risicoscore 2: goed onderzocht en binnen de EU-grenzen veilig, maar het blijven conserveermiddelen die bij een enkeling irritatie geven en waar het EU-comité grenzen aan stelt. Propyl- en butylparaben krijgen score 3 vanwege de strengere beperking en de hormoonvraag die daar wél speelde. Een product afkeuren om methylparaben is niet nodig.